QRadar & SIEM

QRadar AQL Sorgu Örnekleri: SOC Analistleri İçin 8 Hazır Sorgu

AQL (Ariel Query Language), IBM QRadar’da olay (event) ve akış (flow) verilerini sorgulamak için kullanılan SQL benzeri bir dildir. Log Activity ve Network Activity ekranlarındaki filtrelerle yapılamayan gruplama, sayma, zaman aralığı karşılaştırma ve özel alan sorgularını AQL ile birkaç satırda yazabilirsiniz. Bu rehberde SOC analistlerinin günlük işte en çok kullandığı AQL sorgularını, kopyalayıp kendi ortamınıza uyarlayabileceğiniz şekilde açıklamalarıyla topladık.

AQL Sorguları Nerede Çalıştırılır?

  • Log Activity: Arama çubuğunun yanındaki seçimden Advanced Search seçilir ve sorgu yazılır.
  • Network Activity: Aynı şekilde Advanced Search ile flows tablosu sorgulanır.
  • API: /api/ariel/searches uç noktasıyla sorgu çalıştırılıp sonuçlar otomasyon araçlarına aktarılabilir.
  • Kurallar ve raporlar: Kaydedilmiş aramalar dashboard ve raporlarda tekrar kullanılabilir.

Temel AQL Söz Dizimi

SELECT <alanlar>
FROM events -- veya flows
WHERE <koşullar>
GROUP BY <alan>
ORDER BY <alan> DESC
LIMIT 100
LAST 24 HOURS -- veya START '...' STOP '...'

Zaman ifadesi sorgunun sonuna yazılır. LAST 15 MINUTES, LAST 2 HOURS, LAST 7 DAYS gibi göreli aralıklar veya START '2026-11-01 00:00' STOP '2026-11-02 00:00' gibi kesin aralıklar kullanılabilir. Zaman aralığını gereğinden geniş tutmak sorgu süresini ciddi şekilde uzatır.

Okunabilir Sonuç İçin Temel Fonksiyonlar

QRadar birçok alanı sayısal kimlik olarak saklar. Sonuçları okunabilir hale getirmek için şu fonksiyonlar kullanılır:

FonksiyonNe döndürür?
LOGSOURCENAME(logsourceid)Log kaynağının adı
LOGSOURCETYPENAME(devicetype)Log kaynağı türü (ör. Microsoft Windows Security Event Log)
QIDNAME(qid)Olayın adı
CATEGORYNAME(category)Düşük seviyeli kategori adı
DATEFORMAT(starttime, 'yyyy-MM-dd HH:mm:ss')Zaman damgasını okunabilir tarihe çevirir
UTF8(payload)Ham log içeriğini metin olarak gösterir
INCIDR('10.0.0.0/8', sourceip)IP’nin belirtilen ağda olup olmadığını kontrol eder

1. Son 24 Saatte En Çok Olay Gönderen Log Kaynakları

SELECT LOGSOURCENAME(logsourceid) AS "Log Kaynağı",
COUNT(*) AS "Olay Sayısı"
FROM events
GROUP BY logsourceid
ORDER BY "Olay Sayısı" DESC
LIMIT 20
LAST 24 HOURS

EPS lisansı dolmaya yaklaştığında veya bir kaynak beklenmedik şekilde gürültülü hale geldiğinde ilk bakılacak sorgudur.

2. Belirli Bir Kullanıcının Başarısız Oturum Açma Denemeleri

SELECT DATEFORMAT(starttime, 'yyyy-MM-dd HH:mm:ss') AS "Zaman",
sourceip, destinationip, username,
QIDNAME(qid) AS "Olay"
FROM events
WHERE username = 'ornek.kullanici'
AND CATEGORYNAME(category) ILIKE '%fail%'
ORDER BY starttime DESC
LAST 7 DAYS

ILIKE büyük/küçük harf duyarsız eşleşme yapar. Kategori adları ortamınızdaki DSM’lere göre değişebilir; önce gerçek kategori adlarını kontrol edin.

3. Kaba Kuvvet (Brute Force) Şüphesi: IP Başına Başarısız Giriş

SELECT sourceip,
UNIQUECOUNT(username) AS "Farklı Kullanıcı",
COUNT(*) AS "Deneme"
FROM events
WHERE CATEGORYNAME(category) ILIKE '%authentication failed%'
GROUP BY sourceip
HAVING "Deneme" > 50
ORDER BY "Deneme" DESC
LAST 1 HOURS

Tek IP’den çok sayıda farklı kullanıcı adının denenmesi, parola püskürtme (password spraying) saldırısının tipik işaretidir. Eşik değeri (50) ortamınızın normal davranışına göre ayarlanmalıdır.

4. İç Ağdan Dışarıya En Çok Bağlantı Kuran Hostlar

SELECT sourceip,
COUNT(*) AS "Bağlantı",
UNIQUECOUNT(destinationip) AS "Farklı Hedef"
FROM flows
WHERE INCIDR('10.0.0.0/8', sourceip)
AND NOT INCIDR('10.0.0.0/8', destinationip)
GROUP BY sourceip
ORDER BY "Farklı Hedef" DESC
LIMIT 25
LAST 6 HOURS

Çok sayıda farklı dış hedefe bağlanan bir iş istasyonu tarama, zararlı yazılım iletişimi veya yanlış yapılandırma belirtisi olabilir. İç ağ bloklarınızı kendi adres planınıza göre değiştirin.

5. Yüksek Veri Çıkışı (Olası Veri Sızıntısı)

SELECT sourceip, destinationip,
SUM(sourcebytes) / 1048576 AS "Gönderilen MB"
FROM flows
WHERE NOT INCIDR('10.0.0.0/8', destinationip)
GROUP BY sourceip, destinationip
HAVING "Gönderilen MB" > 500
ORDER BY "Gönderilen MB" DESC
LAST 24 HOURS

Yedekleme sunucuları ve bulut senkronizasyon servisleri bu sorguda doğal olarak çıkar. Bu adresleri bir reference set’te tutup sorgudan hariç bırakmak sonucu temizler.

6. Ham Log İçinde Metin Arama

SELECT DATEFORMAT(starttime, 'yyyy-MM-dd HH:mm:ss') AS "Zaman",
LOGSOURCENAME(logsourceid) AS "Kaynak",
UTF8(payload) AS "Ham Log"
FROM events
WHERE UTF8(payload) ILIKE '%powershell -enc%'
LAST 2 HOURS

Payload üzerinde arama yapmak maliyetlidir; her kayıt tek tek taranır. Zaman aralığını dar tutun ve mümkünse önce log kaynağıyla filtreleyin. Sık kullanılan değerler için özel özellik (custom property) tanımlamak daha verimlidir.

7. Bilinmeyen (Ayrıştırılamayan) Olaylar

SELECT LOGSOURCENAME(logsourceid) AS "Kaynak",
COUNT(*) AS "Adet"
FROM events
WHERE QIDNAME(qid) ILIKE '%unknown%'
GROUP BY logsourceid
ORDER BY "Adet" DESC
LAST 24 HOURS

Çok sayıda bilinmeyen olay üreten bir kaynak, yanlış DSM seçildiğini veya log formatının değiştiğini gösterir. Bu olaylar kurallarda doğru değerlendirilemez.

8. Saatlik Olay Dağılımı (Trend)

SELECT DATEFORMAT(starttime, 'yyyy-MM-dd HH') AS "Saat",
COUNT(*) AS "Olay"
FROM events
WHERE LOGSOURCENAME(logsourceid) = 'Firewall-01'
GROUP BY "Saat"
ORDER BY "Saat"
LAST 24 HOURS

Bir log kaynağının belirli saatlerde sessizleşmesi, toplama sorununu veya cihaz kesintisini erken fark etmenizi sağlar.

Performans İçin İpuçları

  • Zaman aralığını daraltın: Sorgu süresini en çok etkileyen etkendir.
  • İndekslenmiş alanlarla başlayın: Kaynak IP, hedef IP, log kaynağı ve kullanıcı adı gibi alanlarla filtrelemek payload aramasından çok daha hızlıdır.
  • Sık kullandığınız payload değerlerini özel özelliğe çevirin: Böylece her seferinde ham metin taranmaz.
  • Sonuçları sınırlayın: LIMIT ve gruplama, arayüze dönen veri miktarını azaltır.
  • Sorguları kaydedin: Sık kullanılan aramaları “Saved Search” olarak kaydedip ekip arkadaşlarınızla paylaşın.

Sık Yapılan Hatalar

  • Alias’ta boşluk varsa çift tırnak, metin değerlerinde tek tırnak kullanılır. İkisini karıştırmak sorgu hatası verir.
  • GROUP BY kullanırken seçilen her toplama dışı alanın gruplamada da yer alması gerekir.
  • Zaman ifadesini (LAST ...) WHERE içine yazmak yerine sorgunun en sonuna yazın.
  • QRadar sürümünüze göre bazı fonksiyonlar farklılık gösterebilir; resmî AQL referansını kontrol edin.

Sık Sorulan Sorular

AQL ile SQL arasındaki fark nedir?

AQL, SQL’e benzer bir söz dizimi kullanır ancak QRadar’ın Ariel veritabanına özeldir. LAST 24 HOURS gibi zaman ifadeleri, LOGSOURCENAME() gibi QRadar’a özel fonksiyonlar içerir ve JOIN gibi bazı SQL özelliklerini desteklemez.

AQL sorgusu kurala dönüştürülebilir mi?

AQL sorguları doğrudan korelasyon kuralı olmaz. Ancak sorguda kullandığınız mantığı (eşik, gruplama, zaman penceresi) kural sihirbazındaki testlerle yeniden kurabilirsiniz. Önce AQL ile davranışı doğrulayıp sonra kurala çevirmek, yanlış pozitifleri azaltır.

Sorgu neden çok yavaş çalışıyor?

En yaygın sebepler geniş zaman aralığı ve payload üzerinde metin aramasıdır. Zaman aralığını daraltın, önce log kaynağı veya IP ile filtreleyin.

Kaynaklar

İlgili Rehberler

Ayberk Kurtuluş

IBM QRadar, SIEM ve ağ güvenliği üzerine Türkçe teknik rehberler hazırlıyorum. Bu blogda log analizi, korelasyon kuralları ve SOC süreçlerini ele alıyorum.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu